Inschrijving van telecomnetwerk in Kadaster wel degelijk mogelijk

Het zal niet verbazen dat ik in mijn eerste blog als notaris een juridisch issue aansnijd.

Sinds een uitspraak van de Hoge Raad in 2003 zijn netwerken onroerend. Tot dat moment ging iedereen er van uit dat netwerken roerend waren. Roerende zaken kunnen vrij gemakkelijk worden overgedragen of verpand. Voor onroerende zaken gelden veel zwaardere regels. Een onroerende zaak kan alleen worden overdragen of verhypothekeerd, als zij is ingeschreven in het Kadaster. Omdat in 2003 geen enkel netwerk was ingeschreven in het Kadaster, kon op dat moment geen enkel netwerk meer worden overgedragen of verhypothekeerd.

Naar aanleiding van het arrest van de Hoge Raad, is op 1 februari 2007 nieuwe wetgeving van kracht geworden (artikel 5:20 lid 2 Burgerlijk Wetboek), op grond waarvan een netwerk toebehoort aan diegene die het bevoegd heeft aangelegd. De inschrijving van een netwerk in het Kadaster vindt plaats via een notaris, die moet beoordelen of diegene die het netwerk wil inschrijven inderdaad het netwerk bevoegd heeft aangelegd. Het betreft dus een dubbele toets. Ten eerste de bevoegdheid. Dit betekent een vergunning voor zover het netwerk door publieke grond loopt en een overeenkomst met de eigenaar voor zover het netwerk door private grond loopt. Gelukkig voor de telecomwereld voldoet een telecomnetwerk nagenoeg automatisch aan de bevoegdheid-toets, omdat de Telecommunicatiewet een gedoogplicht kent, op grond waarvan eigenaren van publieke en private grond moeten gedogen dat een aanbieder van telecomdiensten een netwerk door zijn grond aanlegt. Ten tweede de aanleg. Er zullen bewijs geproduceerd moeten worden waaruit objectief gezien opgemaakt kan worden dat het netwerk is aangelegd in opdracht van diegene die het wil inschrijven. Dit is uiteraard het makkelijkst met aannemingsovereenkomsten, maar die zijn zelden bewaard gebleven. Veelal is alleen minder direct bewijs voorhanden, zoals opleveringsrapporten en verklaringen van betrokkenen. In de praktijk blijkt met name de onbekendheid van de notaris met de technische kant van netwerken een obstakel om deze minder directe bewijzen op hun waarde te schatten. De notaris is domweg niet ter zake kundig genoeg om deze bewijzen te kunnen controleren. Omdat de notaris al snel aansprakelijk is, zal hij bij twijfel niet inhalen en het bewijs afkeuren.

Tot zover de problematiek. Nu de oplossing.

Een onafhankelijke derde met voldoende relevante kennis toetst de gevonden bewijzen en verklaart richting de notaris of de bewijzen voldoen. Helaas is vaak niet eens minder direct bewijs voor aanleg voorhanden. Voor deze delen biedt het juridische begrip natrekking de oplossing. Na vertaling van dit juridische begrip in feitelijke voorwaarden, toetst de onafhankelijke derde, aan de hand van uitgevoerd technisch onderzoek, of delen van het netwerk voldoen aan deze feitelijke voorwaarden. Met beide methodes zijn Van der Stap Notarissen (de notaris) en TNO (de onafhankelijke derde) er onlangs in geslaagd om het landelijke telecomnetwerk van Ziggo in te schrijven in het Kadaster. Bij elkaar zijn hebben medewerkers van Ziggo, Van der Stap Notarissen en TNO ruim drie en een half jaar nauw samengewerkt om dit voor elkaar te krijgen.

Tot de inschrijving van het netwerk van Ziggo, was er geen enkel ander landelijk netwerk ingeschreven in het Kadaster. Het bleek gewoonweg onmogelijk om de vereiste bewijsvoering rond te krijgen. Daar is nu een einde aan gekomen. Vanaf nu is het ook voor andere kabelondernemingen mogelijk om hun netwerk in te schrijven in het Kadaster. De voordelen zijn evident. Het netwerk kan worden overgedragen en belast worden met hypotheek. Tot nu toe was dat niet mogelijk. Bij eventuele verkoop van de kabelonderneming zal dit aspect uiteraard een rol spelen. Ook het eventueel opsplitsen van de kabelonderneming in een leverings- en distributiebedrijf wordt weer mogelijk. 

Mr. Meindert Krans is notaris bij Van der Stap Notarissen te Rotterdam